Podsumowanie projektu "Leśna Edukacja"

Choć wciąż nosimy piękne wspomnienia i mamy nadzieję, że to, co zostało po nim w dzieciach, zostanie z nimi na długo.

 

Przez prawie półtorej roku spotykaliśmy się z dziećmi w szkołach, ale przede wszystkim – w lesie. Bo wierzymy, że są rzeczy, których trudno nauczyć się, siedząc w ławce.

 

Można przeczytać o lesie w książce. Można zobaczyć zdjęcie tropu zwierzęcia. Można nauczyć się nazw gatunków na pamięć. Ale zupełnie czym innym jest wejść pomiędzy drzewa, dotknąć kory, poczuć zapach mokrej ziemi, znaleźć ślad pozostawiony przez zwierzę i wspólnie zastanawiać się, kto był tutaj przed nami.

 

Wierzymy w edukację poprzez doświadczanie.

 

Taką, w której dziecko może być ciekawe, pytać, próbować, szukać własnych odpowiedzi. W której wiedza nie jest czymś, co dorosły „przekazuje”, ale czymś, co można wspólnie odkrywać.

 

I choć las był bardzo ważnym bohaterem tego projektu, Leśna Edukacja nigdy nie była tylko edukacją przyrodniczą. Las był dla nas przestrzenią do uczenia się także siebie i innych. Do współpracy. Podejmowania decyzji. Radzenia sobie z trudnościami. Zauważania swoich emocji. Proszenia o pomoc. Stawiania granic i szanowania granic innych. Do doświadczania, że można zrobić coś, czego chwilę wcześniej nie było się pewnym.

 

Bardzo zależało nam również na tym, żeby nie szukać w dzieciach tego, co trzeba naprawić, ale tego, na czym można budować. Jedno dziecko świetnie zauważa szczegóły. Inne potrafi poprowadzić grupę. Ktoś ma ogromną wiedzę o zwierzętach, ktoś inny odwagę, żeby wejść pierwszy w nieznane miejsce. Ktoś potrzebuje więcej czasu, żeby się odezwać, ale kiedy już to zrobi, mówi coś, czego nikt wcześniej nie zauważył. Nie musimy być tacy sami. Różnorodność nie jest przeszkodą w budowaniu grupy. Jest jej wartością.

 

Dlatego w czasie naszych spotkań tak ważne były dla nas poczucie sprawczości, wzmacnianie mocnych stron, empatia, komunikacja bez przemocy i tworzenie przestrzeni, w której można być sobą – bez oceniania i porównywania.

Chcieliśmy też pokazywać dzieciom przyrodę trochę inaczej. Nie jako dekorację ani zbiór ciekawostek, ale jako świat żywych istot mających własne potrzeby, granice i strategie życia. Świat, którego jesteśmy częścią i wobec którego ponosimy odpowiedzialność.

 

Projekt był inspirowany m.in. norweskim podejściem do edukacji outdoorowej – dającym dzieciom więcej przestrzeni na samodzielność, swobodną eksplorację, podejmowanie decyzji i uczenie się poprzez prawdziwe doświadczenie. I chyba właśnie to chcielibyśmy, żeby zostało po Leśnej Edukacji. Nie tylko nazwy roślin, zwierząt i ich tropów. Ale też doświadczenie: „Potrafię.” „Mogę spróbować.” „To, jaki jestem, ma wartość.” „Mogę być inny niż Ty i nadal możemy być razem.” „Jestem częścią przyrody – nie jej właścicielem.”

 

Dziękujemy wszystkim dzieciom, nauczycielom i szkołom, które poszły z nami do lasu.

 

I dziękujemy instytucjom, dzięki którym mogliśmy zaprosić dzieci do udziału w tych zajęciach bezpłatnie, także na terenach, gdzie dostęp do dodatkowej, wartościowej edukacji i zajęć rozwojowych bywa znacznie bardziej ograniczony. Bo czasem naprawdę wystarczy stworzyć dziecku odpowiednią przestrzeń. A potem trochę się odsunąć i pozwolić mu odkrywać.